Immense bouwopgave

Leestijd: 0 minuten

Geschreven door Nico Rietdijk op 21-12-2017

Als land staan we de komende jaren voor een immense bouwopgave. Jarenlang is er te weinig gebouwd. Daardoor hebben we nu te maken met een enorm woningtekort. Alleen daarom al moeten er de komende tijd zo’n 80.000 woningen per jaar worden gebouwd, tegen de 50.000 die we nu bouwen. Enerzijds om voldoende mensen onderdak te geven en anderzijds om ervoor te zorgen dat de woningprijzen niet nóg verder exploderen.

Los van deze enorme nieuwbouwopgave staat ons land ook nog eens aan de lat voor een ongekende verduurzamingsoperatie. Willen we in 2050 namelijk echt naar een CO2 neutrale bebouwde omgeving, dan moeten er elk jaar ook nog eens 200.000 bestaande woningen worden aangepakt.

“Los van de nieuwbouwopgave staan we ook aan de lat voor een verduurzamingsoperatie.”

Al deze bouwinspanningen bij elkaar moeten in principe door het handjevol dezelfde mensen en dezelfde bedrijven worden aangepakt. Intussen weten we allemaal hoe schaars vakmensen in de bouw nu zijn. Ook is er een gierend tekort aan materialen en componenten. Dat maakt onze uitdaging dubbel zo groot. En toch, als er één sector is die het kan, dan is het de bouw wel. Wie anders moet het doen? Maar het kan alleen als alles op elkaar wordt afgestemd en processen worden gestroomlijnd.

Klassieke sector

Nog teveel is de bouw een klassieke sector, waarbij elk bouwwerk iedere keer opnieuw als uniek project beschouwd wordt. Met een unieke klant, een unieke verzameling stakeholders en op een uniek stukje grond. Veelal ambachtelijk gemaakt door de vele bedrijven in de bouwkolom. Door gebrek aan echte communicatie tussen opdrachtgever en aannemer en onderaannemers blijft de sector te vaak hangen in oude kostenpatronen. Wanneer bijvoorbeeld een woningcorporatie een aannemer selecteert voor een laten we zeggen hoogniveau verduurzamingsrenovatie dan is meestal de scherpste prijs doorslaggevend. Maar als vervolgens niet goed wordt afgesproken wie de bewoners tijdig informeert, dan resulteert dit in vaak ongewenste verrassingen. Als de bouwvakkers op het ‘moment suprême’ aankomen en zien dat het huis nog bomvol meubels staat, dan zijn natuurlijk de poppen aan het dansen. Irritatie en dure vertragingen alom. Deze snel veranderende tijd van digitalisering vraagt echt om een andere benadering.

Continu leren

Opdrachtgevers en opdrachtnemers zouden veel meer dan nu continu van elkaar moeten leren. Bijvoorbeeld in de vorm van ‘innovatielabs’. Door in elk proces samen te evalueren hoe het beter kan en anders moet, krijg je een leercurve op gang. Gepensioneerd hoogleraar Hennes de Ridder zei het laatst heel treffend: “Als ik voor het eerst een zeepkist of Ikea-kist in elkaar timmer, is het ook niet veel soeps. Bij de tweede keer gaat het een factor twee of drie beter.” Uiteindelijk gaat het dus om de totale procesbeheersing. Vandaar dat NVB Bouw & Ontwikkeling al enige tijd volop bezig is om de aangesloten woningbouwers te helpen bij het vinden van betere samenwerkingsmodellen op basis van ook een betere procesbeheersing. Met als uitgangspunt: meer enthousiaste klanten op basis van schaalvoordelen en een snellere doorloop. Alleen zo kunnen we de immense bouwopgave te lijf. Ook de overheid kan een handje helpen. Al was het maar door te zorgen dat er meer vertrouwen in de markt komt. En dus dat de bouwsector niet meer zoals tijdens de laatste crisis is gebeurd met de honkbalknuppel een klap in de nek krijgt. Want dat er nu zo weinig haalbare bouwlocaties en zo weinig vakmensen in de bouw meer over zijn, is natuurlijk niet zomaar uit de lucht komen vallen. Het is direct toe te schrijven aan het beleid van het vorige kabinet. Hoopvol is in elk geval dat het nieuwe kabinet reeds motiverender signalen heeft afgegeven.