Leestijd: 4 minuten

Missie 2050: Op weg naar een duurzaam Nederland

Leen van Dijke, voorzitter Stroomversnelling

Geschreven door Paula van Dijk op 23 November 2017

Nederland wil in 2050 volledig duurzaam zijn en dat betekent dus ook: geen aardgas meer. Een (bijna) energieneutrale gebouwde omgeving is een maatschappelijke noodzaak geworden. Klimaatdoelstellingen moeten worden gehaald maar ook langer thuis wonen en de noodzaak tot grootschalige renovatie van de woningvoorraad vragen om een Nul op de Meter aanpak.

Download hier het NVB Boek voor de Bouw 2018 en lees de volledige interviews over 'groene groei' in de bouw.

download

Leen van Dijke zet zich als voorzitter van Stroomversnelling in om die energietransitie te versnellen, want haast is geboden! Het maatschappelijke draagvlak is, mede door de gasbevingen in Groningen, in een hele korte tijd enorm gekanteld. In zes jaar tijd is de focus in woningbouw van 60 tot 80% energiereductie verschoven naar Nul op de Meter. Het ‘van het gas af gaan’ zal de standaard worden voor nieuwbouw en een opgave betekenen voor de bestaande bouw. Rekening houdend met bestaande netwerken, investeringscapaciteit van mensen, maar zeker ook met de productiecapaciteit van de bouw, maakt dat we volgens Van Dijke heel snel met grote aantallen moeten beginnen, omdat we anders die termijn van 2050 niet zullen halen.

“Energietransitie slaagt alleen als de woonlasten gelijk blijven.”

Verduurzamen woningvoorraad

Een enorme opgave, maar in geval van nieuwbouw nog relatief eenvoudig te realiseren en daarom een ‘no-brainer’ voor Van Dijke. Een grotere uitdaging vindt hij het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Er staan in totaal 4,5 miljoen naoorlogse woningen op de nominatie om gerenoveerd te worden. Daar zijn zo’n 3 miljoen huurwoningen bij. Dat stelt de woningcorporaties voor een enorme opgave. “Corporaties moeten zich goed realiseren dat zij hun bezit in pak hem beet 20 jaar tijd van het gas af moeten halen.” Hier ziet hij een belangrijke rol voor de lokale overheid: “Gemeenten zouden in de woonvisies van corporaties moeten vorderen dat zij een plan maken waarin staat hoe zij hun bezit van het gas af willen halen. Dat verplicht ook gemeenten hier zelf een heldere visie op te ontwikkelen.” Van Dijke denkt dat de nieuwe omgevingswet hierbij zal gaan helpen. “Dit dwingt een gemeente na te denken over de vraag hoe de energietransitie in haar gebied vorm moet krijgen. Op het moment dat een corporatie grootschalig gaat renoveren zou een gemeente niet meer moeten accepteren dat er na renovatie nog een gasaansluiting nodig is. Dat betekent dat er een grotere drang van de gemeente uit moet gaan om bij grootschalige renovatie door corporaties toe te werken naar een non-fossiele oplossing voor na de renovatie.”

NOM-ready

Voor kleinschaliger onderhoud en verbouw door particulieren werkt Stroomversnelling aan proposities ‘op weg’ naar een energieneutrale woning. Deze zogenaamde NOM-ready proposities zorgen ervoor dat via een serie behapbare investeringen uiteindelijk een energieneutrale woning wordt bereikt. Van Dijke: “Dat betekent dat als je woningverbetering doet, je bijvoorbeeld geen zonnepanelen op het dak legt, maar het hele dak aanpakt. Zodanig dat je daarop voort kunt bouwen, om uiteindelijk in fases tot een nul-op-de-meter renovatie te komen. Hierdoor doe je geen onnodige investeringen. Zo’n NOM-ready aanpak maakt het traject naar een energieneutrale woning veel eenvoudiger. Dit betekent wel dat er een groter bewustzijn bij mensen moet ontstaan. Wanneer men een ketel moet vervangen moet men gaan bedenken of dat slim is of dat het beter is om na te denken over andere maatregelen. Want dát we van het gas af gaan is zeker.”

Goede bewonerscommunicatie cruciaal

De energietransitie valt of staat volgens Van Dijke met dit sociale aspect. “Op het moment dat bewoners niet overtuigd zijn van de noodzaak en niet de wil hebben om te veranderen of te investeren, dan mondt de renovatieopgave naar non-fossiel uit in een drama. Die sociale opgave is naar mijn mening nog een veel te onderbelicht thema. Bewoners mogen in de communicatie niet worden vergeten! Zij krijgen te maken met een flinke renovatie maar het levert ze zeker ook voordelen op: modern en comfortabel wonen voor dezelfde woonlasten.” Hij gaat ervan uit dat een NOM-woning woonlastenneutraal gerealiseerd moet kunnen worden. Kortom, een beter huis voor hetzelfde geld. Dat dit kán bewezen de reviews die Stroomversnelling onlangs ontving van een project in Heerhugowaard. De bewoners van deze NOM-woningen kregen gemiddeld 500 euro per jaar terug van de energieleverancier, omdat de woning meer energie oplevert dan van tevoren becijferd. Nu wil Van Dijke niet zeggen dat het altijd een woonlastendaling oplevert, maar woonlastenneutraliteit is voor hem wel een sleutelbegrip in de vraag of een energietransitie kansrijk kan zijn.

Passende financieringsmogelijkheden

Om ook de woningen die in particulier eigendom zijn te kunnen verduurzamen, is het noodzakelijk dat particulieren toegang krijgen tot passende financieringsmogelijkheden. “Die zijn er op dit moment nog niet”, erkent Leen van Dijke. “De bank heeft wel…

Verder lezen?

Download hier het NVB Boek voor de Bouw 2018 en lees de volledige interviews over 'groene groei' in de bouw.

download