Leestijd: 4 minuten

Ontwerpen van de toekomst met de natuur als leermeester

Saskia van den Muijsenberg, BiomimicryNL

Geschreven door Paula van Dijk op 23 November 2017

Waarom zijn sommige boomsoorten wel bestand tegen een aardbeving en storten gebouwen in? Waarom lukt het de natuur wel om 100% circulair te produceren en hebben wij te maken met restafval? De antwoorden op deze voor ons heel relevante vragen bieden volgens Saskia van den Muijsenberg, directeur van BiomimicryNL, een geheel nieuwe kijk op innovatie. De natuur heeft immers al 3,8 miljard jaar ervaring.

Het is niets nieuws. Leonardo da Vinci schetste ooit al de eerste vliegmachine, geïnspireerd op de vleugels van een vogel. Deze wetenschap noemen we biomimicry. Een mooi woord voor ‘innovatie geïnspireerd door de natuur’. Saskia van den Muijsenberg is één van de oprichters van BiomimicryNL en zet zich al jaren met passie in voor de toepassing van biomimicry.

Download hier het NVB Boek voor de Bouw 2018 en lees de volledige interviews over 'groene groei' in de bouw.

download

Saskia: “Biomimicry draait om het nastreven van de genialiteit van de natuur op het gebied van ontwerpen van producten, processen en systemen. Sinds het ontstaan van de eerste levensvormen hebben de organismen en (eco)systemen op aarde uitgevonden wat werkt, wat passend is binnen de context en wat bijdraagt aan overleven. Als je het zo bekijkt, is de mens nog maar een jong wezen en weten andere organismen al veel beter wat wel en niet werkt. Bijvoorbeeld hoe je efficiënt omgaat met materialen en energie of sterke lichtgewicht materialen maakt. We denken weleens dat de natuur de mens nodig heeft, maar het omgekeerde is waar.”

“We zouden de natuur als één groot R&D-lab moeten beschouwen.”

Circulaire economie als oplossing

Van den Muijsenberg hielp al veel ondernemers om de kennis van de natuur in te zetten bij R&D processen en daarmee de transitie naar een circulaire economie te versnellen. Saskia: “Wanneer wij met negen, of zelfs nog meer miljard mensen op deze planeet willen overleven en floreren moet het roer drastisch om. Momenteel overschrijden we met onze manier van produceren de limieten en grenzen en dus ook de draagkracht van onze planeet. Om dat te keren zullen we grondstoffen en materialen in kringlopen moeten laten circuleren, en zo tot een circulaire economie komen. Vaak streven de oplossingen ontwikkeld in de natuur onze oplossingen aan alle kanten voorbij, zowel ten aanzien van de gebruikte techniek als qua vormgeving. Ze zijn vaak slim omdat ze zich aanpassen aan veranderende omstandigheden. En ook duurzaam: ze gebruiken veel minder energie en materialen. Ondernemers die deze oplossingen gebruiken, lopen ook minder risico omdat al bewezen is dat het werkt. Dat bespaart hen kostbaar onderzoek om te testen of innovaties werken. Door letterlijk en figuurlijk naar buiten te kijken, kun je de ontwikkelkosten drukken en de terugverdientijd verkorten. We zouden de natuur daarom als één groot R&D-lab moeten beschouwen.”

Stad als toeleverancier

Met biomimicry is binnen de bouw nog veel te winnen. Intussen zijn er al voorbeelden van innovatieve bedrijven die de natuur als voorbeeld nemen. Het Duitse bedrijf Arnoldglas verwerkte een vezel dat UV licht reflecteert in hun ruiten. Net zoals spinnen dit doen in hun spinnenwebben. “Vogels herkennen dit en vliegen er niet meer tegenaan. Prachtig toch?” glimlacht Van den Muijsenberg. Het Eastgate Centre, een groot winkelcentrum in Harare, Zimbabwe, heeft een ventilatiesysteem dat is geïnspireerd op hoe termieten hun bouwwerken op temperatuur houden. “Warme lucht verlaat de termietenheuvel aan de bovenkant en verse lucht komt via openingen vlakbij de grond binnen, die gekoeld wordt doordat ze eerst door koudere ondergrondse kamers wordt geleid. Hoewel er ventilatoren voor nodig zijn om dit na te bootsen, kost de warmtehuishouding minder dan 10 procent van de energie die een ‘conventionele’ koeling in een gebouw van die omvang zou kosten.”

Verder lezen?

Download hier het NVB Boek voor de Bouw 2018 en lees de volledige interviews over 'groene groei' in de bouw.

download