Knot trapt veel te hard op de rem met hypotheekbeleid

Column Nico Rietdijk in FD en Cobouw

Leestijd: 0 minuten

Geschreven door Nico Rietdijk op 28-04-2016

Economische groei had groter kunnen zijn als Nederland de leencriteria voor een eigen woning minder rigoureus had beperkt

Column Nico Rietdijk in FD en Cobouw

Wie een ritje met de auto maakt en met de rechtervoet gas geeft en tegelijkertijd met de linkervoet remt, weet  één ding zeker; dat is niet best voor de auto. En als die al wil rijden, dan gaat dat alles behalve soepel.

Toch is dit precies wat er aan de hand is als het gaat om het huidige Europese en Nederlandse financieringsbeleid. Waar Mario Draghi als president van de Europese Centrale Bank (ECB) almaar blijft gasgeven en daarmee de (hypotheek)rente lekker laag houdt, blijft de Nederlandse overheid samen met De Nederlandsche Bank (DNB) stug op de rem trappen.

Een lage rentestand moet consumenten aanzetten om geld uit te geven en daarmee de economie aanjagen. Het is dé gedachtegang achter het beleid van Mario Draghi. En daar heeft hij gelijk in. Kijk wat de lage (hypotheek)rente inmiddels al voor de woningmarkt heeft betekend. Het feit dat onze sector gelukkig weer flink de wind in de zeilen heeft, is louter en alleen aan die lage rentestand te danken. Immers, dit heeft er voor gezorgd dat er weer volop vertrouwen is op de woningmarkt, wat vervolgens de economie een duwtje in de goede richting heeft gegeven, en vice versa.

De economische groei in ons land had echter nog veel groter kunnen zijn als het beleid in Nederland prudenter was geweest met het op alle mogelijke manieren almaar verder beperken van de leencriteria bij de aanschaf van de eigen woning. De ‘loan to value’ (ltv), oftewel de financiering op basis van de waarde van de woning is al flink verlaagd en gaat de komende tijd nog verder naar beneden. De ‘loan to income’ (lti), dus de lening op het inkomen is eveneens fors aangedraaid.

De stapsgewijze verlaging van de Nationale Hypotheekgarantie (NHG) hebben we gelukkig even tegen weten te houden. Maar laten we eerlijk zijn, dat lijkt slechts uitstel van executie. En nu ook telefooncontracten met een bijbehorende telefoon als koop op afbetaling worden gezien, kunnen huizenkopers straks nog eens duizenden euro’s minder hypotheeklening krijgen. Ondertussen heeft de regering samen met de toezichthouders het aflossingsschema fors verhoogd. Je moet nu aan het einde van de rit 100 procent van de hypotheek hebben afgelost. Dit in tegenstelling tot het verleden toen je nog een restschuld mocht hebben. Gelukkig heeft de lage rentestand de gevolgen van al deze beperkende maatregelen prachtig weten te dempen.

“Iedereen is in dit land vrij om naar het casino te gaan, maar oh wee als je een huis koopt”

Dus verzinnen we iets nieuws en daarom pleitte Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank (DNB), onlangs voor de invoering van een zogeheten ‘stresstest’. Huizenkopers zouden volgens deze stresstest vooraf moeten testen of ze de hypotheek nog wel kunnen betalen, als straks de rente weer gaat stijgen. Want zegt Knot, ‘huizenbezitters mogen niet verwend raken aan een lage rente’.

Het klinkt sympathiek. Maar als je er goed over nadenkt is zo’n stresstest tegelijk ook vreemd, nog los van de zoveelste betutteling die er van uitgaat. Iedereen is in dit land wel vrij om naar het casino te gaan, maar oh wee als je een huis koopt. In feite loopt Klaas Knot met zo’n stresstest Mario Draghi ook nog eens verder voor de voeten. Immers, net nu deze Italiaan eindelijk gelukkig ook de Nederlandse economie een beetje tempo weet te geven, denkt Knot alweer aan nóg harder op de rem staan. Kijk, zo wordt het nooit wat. Gas geven en tegelijk remmen heeft nooit gewerkt en zal ook nooit werken.

Tegen iedereen die bang is voor een opgeblazen woningmarkt zou ik willen zeggen; die angst is nergens voor nodig, tenzij we genoeg bouwen. De gemiddelde woningprijs is anno 2016 precies even hoog als in 2004. In twaalf jaar tijd hebben we dus geen enkele prijsstijging op de woningmarkt gehad. Cruciaal is dat we voldoende woningen bouwen, en zoals het er nu naar uitziet stemt dit ons niet gerust. Het woningtekort loopt zienderogen op en vroeg of laat leidt dat met 100% garantie wel tot een overspannen markt met lange wachttijden en koopprijzen én huren die de burgers niet meer kunnen opbrengen. Dat voldoende bijbouwen is echt veel belangrijker dan de zoveelste rem op de woonfinanciering.

Column Nico Rietdijk in FD en Cobouw, 27 en 28 april 2016