Leestijd: 9 minuten

Flitsverslag

Strategisch Leiderschap

Een verslag van de dga bijeenkomst op 29 maart

12 April 2016

Hoe koers ik mijn onderneming door een snel veranderende bouwwereld? Wat kunnen we leren van succesvolle en vaak beroemde strategen? Om de juiste strategische beslissingen te kunnen nemen is het nodig om op een hoger niveau het probleem te definiëren en vanuit verschillende en deels tegenstrijdige perspectieven te kunnen denken.

In een tweetal zogenoemde strategiesessies geven professor dr. Bob de Wit en dr. Jeroen van der Velden DGA’s inzicht in en handvatten om strategisch te denken. Plaats van handeling is de Nyenrode Business Universiteit in Breukelen. In dit verslag een terugblik op de eerste DGA-bijeenkomst onder leiding van Bob de Wit. De tweede bijeenkomst die in het teken staat van ‘Implementeren en veranderen’, staat op maandag 25 april op het programma.


‘Een leider weet nu eenmaal ook niet alles’

Prof.dr. Bob de Wit

“U moet zich als DGA realiseren, dat u niet over alle know how beschikt om uw onderneming goed te laten draaien”, aldus professor dr. Bob de Wit tijdens de eerste masterclass over strategisch leiderschap. Volgens De Wit is het zaak dat een DGA rond zich een team van mensen formeert die elkaar aanvullen. “Als team ben je dan pas sterk en klaar voor de toekomst.”

De Wit weet waar hij over praat. Zo is hij hoogleraar Strategisch Leiderschap aan Nyenrode Business Universiteit en co-auteur van de boeken ‘Strategy’ en ‘Strategy Synthesis’. Deze twee boeken worden in  meer dan 30 landen op universiteiten en business schools gebruikt.

Tijdens de DGA-bijeenkomst nam hij de aanwezigen als eerste mee in hoe je strategisch over de markt en over je onderneming moet denken. Dat ging aan de hand van de zogenaamde SWOT-analyse waarbij kansen en bedreigingen en sterkten en zwakten in kaart worden gebracht. Aan deze SWOT-analyse moeten volgens hem ook het hebben van dromen en het benoemen van nachtmerries worden toegevoegd. Door vooral nachtmerries helder te hebben kun je deze in de visievorming voorkomen, zo hield De Wit zijn gehoor voor.

Team

Een belangrijk aspect om een goed leider te zijn is dat je je weet te omringen door de juiste medewerkers. “DGA’s dienen zich te realiseren”, aldus De Wit, “dat ze zelf niet over alle know how beschikken. De een is goed in korte termijn beslissingen, de ander weet goede strategische plannen te maken voor de middellange termijn en weer een ander is juist weer geknipt voor lange termijn visies.” Het gaat er dan ook om dat een leider mensen om zich heen verzamelt die zijn leemtes aanvullen. “Dan opereer je ook echt als één team.”

DGA’s dienen zich te realiseren dat ze zelf niet over alle know how beschikken

Toekomst

Een ander belangrijk onderwerp tijdens de bijeenkomst vormde de technologische veranderingen waar de bouwsector mee te maken gaat krijgen. Volgens De Wit staan we nog slechts aan het begin van kunstmatige intelligentie, maar dat gaat wel heel snel en heel veel met zich meebrengen: disruptie, exponentiele veranderingen, netwerken, complexiteit, 3D-printing en robotisering zijn hier slechts een paar voorbeelden van.  De ontwikkelaar zal steeds meer de rol van regisseur gaan vervullen en  partijen (onderaannemers, toeleveranciers, stakeholders) bij elkaar brengen om optimaal in te kunnen spelen op de wens van de klant. Dit zal uiteindelijk leiden tot verdergaande product- en procesinnovatie.

In zijn visie moeten er kwalitatief betere producten komen die goedkoper zijn, sneller tot stand komen en bovenal op de klant zijn afgestemd. “Samenwerking in de keten is daarbij het sleutelwoord.”

Inbedden

De volgende DGA-bijeenkomst op maandag 25 april 2016 die door dr. Jeroen van der Velden wordt gegeven gaat hierop verder. Op welke wijze maak je je organisatie flexibel om adequaat op veranderingen in te kunnen spelen. Maar het gaat ook over hoe je de geformuleerde missie, visie en strategie het beste in de organisatie implementeert.  De bijeenkomst op 25 april begint om 15.00 uur en duurt tot 19.00 uur. Aanmelden kan nog via info@nvb-bouw.nl. Deze masterclass kunt u ook bijwonen als u de eerste sessie heeft gemist.



‘Een frisse blik en goed om te klankborden’

Hans ter Steege
directeur Ter Steege Bouw Vastgoed

Volgens Hans ter Steege, algemeen directeur Ter Steege Bouw Vastgoed uit Rijssen staat de bouwsector op een soort kruispunt. “De markt lijkt weer enigszins aan te trekken maar er komen ook tal van veranderingen op ons af. Dan is het leuk om een frisse blik van een professor te horen en met medeondernemers te klankborden. En”, voegt hij er aan toe, “Nyenrode is natuurlijk altijd een mooie omgeving om te zijn.”

Over een antwoord op de vraag wat er bij Ter Steege van deze bijeenkomst is blijven hangen, hoeft hij niet lang na te denken. “Dat is toch wel de verlenging van de SWOT-analyse met je droom en nachtmerrie. Dat laat je ook iets beter nadenken over een SWOT-analyse omdat je ook formuleert waar je met je bedrijf naar toe wilt. Wat mijn droom is? In onze branche is dat vooral dienstverlenend te zijn en voor een mooie groep mensen een mooi bedrijf neerzetten. En over de nachtmerrie wil ik niet nadenken want die hebben we net achter ons gelaten.”

Building the future

Wat Hans ter Steege ook heeft geraakt is de opmerking van De Wit dat je niet alles zelf moet doen en je als DGA moet omgeven met mensen die andere kwaliteiten hebben.  “Dat is natuurlijk ook logisch. Een organisatie is een ‘heel bijzonder wezen’. Aan de ene kant is er behoefte aan stabiliteit. Aan de andere kant moet de organisatie ook vernieuwen.

Volgens De Wit heb je ook twee type mensen.  Je hebt ‘building the future’ mensen die meer aan de stabiliteitkant zitten en bezig zijn met de korte termijn. Je hebt echter ook mensen nodig die bezig zijn met ‘shaping the future’. Zij richten zich meer op de lange termijn en kijken waar de markt naartoe gaat en hoe we daarop moeten anticiperen

Zelf neig ik wel iets meer naar ‘building the future’

Hans ter Steege

Je zag in onze groep ook dat de een wat meer bezig is met ‘building the future’ en de ander meer het type van ‘shaping the future’ is. De kunst is dus om binnen je organisatie beide type mensen te hebben. Dat houdt mij wel bezig, daar moeten we ook iets mee doen.”  Na een korte stilte zegt Ter Steege: “Zelf neig ik wel iets meer naar ‘building the future’. In die zin is het wel goed om in je organisatie te zoeken naar mensen die wat meer tegenwicht geven en ‘shaping the future’ denken. Dat betekent dat je ook wat jonge creatieve mensen naar je organisatie haalt. Dat is ook leuk om te doen.”

Veranderingen

Grip krijgen op komende veranderingen is wat Ter Steege betreft het grootste vraagstuk voor de komende jaren. “Onze branche wordt vaak afgeschilderd als een sector die weinig innovatief is. Maar daar ben ik het niet mee eens. Als dat namelijk zo zou zijn, dan hadden we al lang niet meer bestaan. Natuurlijk is er best wat te winnen en daar moet je mee bezig zijn.”


‘Goed om met visie en missie bezig te zijn’

André van Bekkum
directeur van Van Bekkum Projecten

André van Bekkum, directeur van Van Bekkum Projecten had zich eigenlijk uit nieuwsgierigheid voor de DGA-bijeenkomst aangemeld. “We zijn als bedrijf onlangs druk met onze strategie bezig geweest en dan ben je toch benieuwd of je aanpak goed is. Maar het kwam met elkaar overeen en daardoor was het voor mij een stuk herkenning”, aldus Van Bekkum die het ieder bedrijf aanraadt om met de strategie aan de gang te gaan. “Het is goed om je visie en missie helder te hebben.”

“Het helpt als je de stip op de horizon helder voor ogen hebt en de mensen om je heen daarin meeneemt”, zegt Van Bekkum. Het traject dat hij op basis van de nieuw geformuleerde strategie heeft ingezet, moet van Van Bekkum Projecten in Amersfoort weer een toonaangevende organisatie in de regio maken. “Wij zijn door de crisis nogal hard geraakt en zijn nu hard op weg om dat weer te boven komen”, legt hij uit.

Koers verleggen

Het heeft Van Bekkum noodgedwongen doen besluiten om de koers van zijn bedrijf te verleggen. “Voor de crisis hadden we nogal wat projecten in portefeuille. Als ontwikkelende bouwer kochten we grond om vervolgens te ontwikkelen. Tijdens de crisis werd de grond steeds minder waard en hebben daar flink op moeten afboeken.  We hebben nu geen slagkracht meer om gronden aan te kopen. De ontwikkelexpertise die we natuurlijk nog wel in huis hebben, zetten we  nu in bouwteams in. En dat gaat goed.”

Missie en visie

Belangrijk is volgens Van Bekkum het onderscheid tussen missie en visie. “Toen wij daar zelf mee bezig waren, vond ik dat nog redelijk vaag. Dat is mij door de DGA-bijeenkomst nu wel een stuk duidelijker geworden. De missie verander je wellicht maar een paar keer in je leven. Maar de visie kan je veel vaker veranderen. Je hebt bedrijven die veel sterker op die missie zitten en organisaties die juist focussen op de visie. In dat opzicht vond ik het heel verhelderend. Zelf zit ik meer op de missie.

Zolang als wij bezig zijn, willen wij netjes bouwen en streven wij naar tevreden klanten. Die missie blijft onveranderd.”

Elk kwartaal evalueren Van Bekkum en zijn medewerkers of ze op koers zijn. “Naar aanleiding van de DGA-bijeenkomst neem ik in die evaluatie ook de dromen en nachtmerries mee. Wat mijn droom is?”, herhaalt hij de vraag, om lachend te antwoorden, “dat ik als bedrijf niet langer meer bij bijzonder beheer zit dus weer los ben van de banken.”

Automatisering

In tegenstelling tot Hans ter Steege ziet hij grip krijgen op alle veranderingen niet als grootste vraagstuk voor de sector. “Ik worstel daar wel mee. Ik vraag mij namelijk af of de technologische ontwikkelingen die er zijn zo’n geweldige vlucht gaan nemen. Het ene moment denk ik dat dat zo is maar op het volgende moment denk ik weer dat het wel mee zal vallen. Zo zet ik bijvoorbeeld mijn vraagtekens bij de computer die voor de computer gaat denken. Is dat wel zo? Of moeten we niet eerst computers maken die snel genoeg  zijn en die niet haperen. Het gebeurt nog regelmatig dat mijn computer niet werkt. Daarom, wat wij er mee moeten, daar ben ik nog niet uit.”