Leestijd: 5 minuten

Flitsverslag

Wat doet licht met mensen?

NVB On Tour naar Philips Lighting op 2 december 2016

8 December 2016

“Over 20 jaar woont circa 80% van de wereldbevolking in steden”. Aan het woord is Kevin Raaijmakers, Marketing Manager van Philips Lighting, die een presentatie geeft aan de (maar liefst) 55 deelnemers van de NVB On Tour, die op 2 december jongstleden in Eindhoven plaatsvond.

“Als die wereldbevolking op dezelfde manier van elektriciteit gebruik blijft maken als ze nu doet, dan zit straks iedereen in het donker, omdat we dat gewoonweg niet aankunnen”. Deze zorg drijft Philips om veel onderzoek te doen naar nieuwe duurzame manieren om met licht om te gaan. Raaijmakers benadrukt dat het bedrijf het als haar taak ziet om te zorgen dat die wereldbevolking nu, maar ook nog in de toekomst ‘licht’ heeft. “En dat is geen eenvoudige opgave in een wereld waar ook nu nog 1,2 miljard mensen wonen die niet eens elektriciteit hebben”.

De nieuwe rol die Philips zich heeft aangemeten is ontstaan uit het besef dat het bedrijf meer potentie heeft dan het enkel produceren en verkopen van lampen. Al vele jaren eerder realiseerde men zich bij Philips namelijk dat ze daar in feite geen lampen verkopen, maar het product licht. De laatste jaren is daar echter een nieuw inzicht bijgekomen, namelijk dat ‘licht’ zoveel meer is dan een peertje in een fitting.

“Light beyond illumination”
Uit onderzoek blijkt dat licht een enorm effect heeft op het gehele welzijn van mensen. “De kleur van licht bepaalt mede of iemand zich alert of juist moe voelt, maar ook of iemand zich prettig of juist onprettig voelt” aldus Raaijmakers. “Dit biedt mogelijkheden voor innovatieve toepassingen in scholen, ziekenhuizen, gevangenissen en kantoren.”

Maar niet alleen mensen reageren op licht. Een juiste mix van kleuren, type en dosering van het licht kan ervoor zorgen dat planten ook binnen kunnen groeien. Door hier onderzoek naar te doen lost Philips misschien wel zowel het voedselprobleem, als het probleem van de leegstaande kantoren op. “Uit ons onderzoek blijkt dat heel New York kan worden gevoed uit slechts 2 wolkenkrabbers”.

“De wereld wordt ‘connected’ en licht dus ook”
De echte innovatie van verlichting moet echter nog komen. Veel van de systemen die op dit moment in ‘verlichtingsland’ te koop zijn, gaan volgens Raaijmakers nog uit van het idee van ‘geprogrammeerd’ licht. Lampen die op een bepaalde plek aan of uitgaan omdat we het systeem vooraf hebben verteld dat ze dit moeten doen. Wat op dit moment echter nog onontgonnen lijkt, is het laten reageren van licht op dingen waarvan we vooraf niet weten dat ze gaan komen. Bijvoorbeeld straatverlichting laten dimmen als er niemand op straat is en laten reageren als er iemand aankomt.

Door gegevens van gebruikers te verzamelen zijn bovendien veel meer toepassingen mogelijk dan nu zelfs nog maar denkbaar zijn. Een gebouw wordt zo straks feitelijk een computer met een dak erop. “Het is nu al technisch mogelijk om jouw smartphone, op het moment dat je een kantoorpand binnenkomt, jou op basis van je agenda te laten vertellen waar je het beste kan gaan zitten. Denk daarbij ook aan de bijkomende voordelen: delen van het gebouw hoeven hierdoor niet te worden verwarmd als er niemand zit en ook schoonmakers weten precies welke werkplekken er ongebruikt zijn”.

Als afsluiter concludeert Raaijmakers dat misschien in de toekomst de waarde van de data die Philips vergaart over het gebruik van gebouwen weleens groter zou kunnen gaan worden dan de waarde van licht. “Volgens die filosofie zou data het verdienmodel kunnen worden en is licht slechts een bijproduct dat we er gratis bij kunnen leveren.”

Lichtoplossingen in de praktijk
De aanwezigen worden in drie groepen gescheiden en onder begeleiding van een gids worden diverse binnenverlichtingsoplossingen in de praktijk getoond. “Als in een vergaderruimte een PowerPointpresentatie wordt gegeven gaat meestal het licht uit. Hierdoor worden de toehoorders biologisch op de slaapstand gezet en begint vaak iedereen te gapen.” Met een druk op de knop wordt dezelfde ruimte omgetoverd in een verfrissende presentatieruimte, waar, zonder in te leveren op de kwaliteit van de presentatie, toch voldoende licht is om energiek te blijven. En moet in dezelfde ruimte creatief gebrainstormd worden? “Groen licht richting het plafond stimuleert de creativiteit en door met witte lampen de muur uit te lichten maken we de ruimte optisch groter” vertelt de gids. “Uit onderzoek blijkt dat mensen zo in een optimale brainstormstemming komen”.

Ook de toepassing van licht in winkels komt aan bod. Met een druk op de knop verandert de gids een supermarkt van een ‘budget’-winkel in een ‘high-end’ supermarkt. “Verlichting kan in hele hoge mate bijdragen aan de beleving die bezoekers hebben bij een winkel. Een ‘budget’ uitstraling geeft de bezoeker het gevoel dat hij niet te veel betaalt. Door echter alleen de verlichting te veranderen kan je dezelfde bezoeker de beleving geven in een kwaliteitswinkel rond te lopen waar best wat meer voor hetzelfde product mag worden betaald”.

Een andere interessante innovatie zijn de ‘Illuminous carpets’: tapijt waaronder verlichting is aangebracht waarmee teksten, looprichting of advies kan worden weergegeven. Voorafgaand aan een spectaculaire filmvoorstelling, waarin de verschillende soorten licht getoond worden, krijgen de aanwezigen van deze tapijtverlichting een mooi voorbeeld. Met een vriendelijke tekst heet de vloer de gasten van NVB welkom, waarna een bewegende pijl de bezoekers richting het volgende onderdeel van het programma stuurt.

Luminous solutions
Tot slot laten Patrick Struble en Ed Huibers onder het genot van een heerlijke lunch zien wat de Philips ‘Luminous solutions’ en ‘Luminous patterns’ voor een ruimte kunnen betekenen. Door in wanden lichtelementen te integreren krijgen ruimtes een unieke uitstraling. In toenemende mate wordt dat soort oplossingen dan ook door architecten in hotels en kantoren gebruikt, om de ruimte zo ‘aan te kleden met licht’.

Na afloop werd er door de aanwezigen nog lang doorgepraat over de nieuwe mogelijkheden die licht aan ontwikkelende bouwers biedt. Tot uiteindelijk ook de laatste gasten weer vertrokken en – hoe toepasselijk – het licht werd uitgedaan. Met een ouderwets lichtknopje. Dat dan weer wel.